طبق یه تحقیق جدید روی میمون‌های رزوس، رژیم غذایی کم‌کالری می‌تونه روند پیری طبیعی مغز رو کُند کنه. یافته‌های این مطالعه می‌تونه برای بیماری‌های مغزی مثل آلزایمر هم مهم و کاربردی باشه.

محقق‌های دانشگاه بوستون مغز ۲۴ میمون رزوس رو که بیش از ۲۰ سال رژیم‌های غذایی مختلف (کم‌کالری یا استاندارد) داشتن، بررسی کردن. بعد از این همه سال تفاوت در تغذیه، محقق‌ها فهمیدن توی نمونه‌های بافت مغزی میمون‌هایی که ۳۰ درصد کالری کمتری مصرف کرده بودن، نشانه‌های ارتباطات عصبی سالم‌تر و محافظت بیشتری دیده می‌شه.

این موضوع چیزی رو که قبلاً درباره رژیم‌های کم‌کالری می‌دونستیم تایید می‌کنه: وقتی سوخت کمتری به بدن می‌رسه، متابولیسم وارد حالت بهینه‌تری می‌شه. توی این مطالعه، این وضعیت باعث شده از فرسودگی سلولی که معمولاً با بالا رفتن سن اتفاق می‌افته، جلوگیری بشه.

آنا ویتانتونیو، عصب‌شناس دانشگاه بوستون، می‌گه با اینکه رژیم کم‌کالری یه راه شناخته‌شده برای کُند کردن پیری بیولوژیکیه، این مطالعه مدرک کمیاب و طولانی‌مدتی ارائه می‌ده که نشون می‌ده این روش توی گونه‌های پیچیده‌تر هم از مغز محافظت می‌کنه.

تیم تحقیق مخصوصاً روی «میلین» تمرکز کردن؛ همون لایه چربی که دور فیبرهای عصبی مغز رو می‌پوشونه تا ازشون محافظت کنه و سرعت انتقال پیام‌ها رو بالا ببره. با پیر شدن مغز، میلین تحلیل می‌ره و این اتفاق می‌تونه باعث التهاب بشه.

توی میمون‌هایی که رژیم کم‌کالری داشتن، نشانه‌های قوی وجود داشت که لایه میلینِ دورِ عصب‌ها وضعیت بهتری داره: ژن‌های مربوط به میلین فعال‌تر بودن و مسیرهای متابولیکی که مسئول تولید و نگهداری میلین هستن، بهتر کار می‌کردن. سلول‌هایی هم که میلین می‌سازن و به سلامتش کمک می‌کنن، کارایی بیشتری داشتند و جلوی خیلی از نشانه‌های پیری رو که توی میمون‌های با رژیم معمولی دیده می‌شد، گرفته بودن.

تارا مور، یکی دیگه از محقق‌های این پروژه، می‌گه این موضوع خیلی مهمه چون این تغییرات سلولی می‌تونه روی قدرت یادگیری و درک (شناخت) تاثیر بذاره.

مثل بقیه اعضای بدن، بخش‌های مختلف مغز هم با گذشت زمان فرسوده می‌شه. گاهی سیستم‌هایی که باید سلامت مغز رو حفظ کنن، از کنترل خارج می‌شن و برعکس عمل می‌کنن که باعث التهاب عصبی می‌شه. به خاطر همینه که احتمال ابتلا به آلزایمر و پارکینسون توی پیری خیلی بیشتر می‌شه؛ چون سلول‌های مغز وضعیت بدتری دارن و فعالیت بیش از حدشون ممکنه آسیب‌های ناخواسته‌ای بزنه، مخصوصاً اگه لایه محافظِ دورِ سلول‌های عصبی هم تحلیل رفته باشه.

توی سال‌های اخیر، دانشمندها دوباره دارن روی رابطه آلزایمر و تحلیل رفتن میلین کار می‌کنن. این مطالعه یه سرنخ جدید و یه راه احتمالی برای پیشگیری از طریق رژیم غذایی بهمون نشون می‌ده.

با اینکه این تحقیق روی تعداد نسبتاً کمی میمون انجام شده، ولی مغز اونا شباهت زیادی به انسان داره. پس منطقیه که فکر کنیم این یافته‌ها ممکنه برای آدم‌ها هم صدق کنه؛ موضوعی که تحقیقات آینده باید روش کار کنن. تارا مور می‌گه عادت‌های غذایی روی سلامت مغز اثر دارن و خوردن کالری کمتر در درازمدت می‌تونه بعضی جنبه‌های پیری مغز رو کُند کنه. البته عوامل دیگه‌ای هم مثل کیفیت خواب و یادگیری زبان روی پیری مغز اثر دارن.

لینک منبع